Algemeen
Voor filmmakers, -producenten en -distributeurs
Voor leraren
1. Algemeen
Waarom filmeducatie?
Kinderen en jongeren zien dagelijks veel beeldverhalen en houden van film - net als wij! We stimuleren graag hun liefde voor film en de filmcultuur in Nederland. Filmeducatie sluit zeer goed aan bij de belevingswereld van kinderen en jongeren en is daarom aantrekkelijk, laagdrempelig en vooral enorm leuk!
We geloven in de kracht en pracht van beeldtaal en filmverhalen en in de bijdrage die dit levert aan zowel persoonlijke ontwikkeling als het maatschappelijk leven. Daarom vinden we het belangrijk dat alle kinderen en jongeren hierover en hiermee leren op school. Sterker nog, het is noodzakelijk. Beeld- en filmtaal is overal om ons heen en is naast het gesproken en geschreven woord dé manier om met elkaar te communiceren. Filmeducatie zorgt voor kritische, mediawijze kijkers die snappen hoe filmtaal werkt.
Wat is de ambitie van het Netwerk Filmeducatie?
Het Netwerk Filmeducatie heeft als missie om filmeducatie te verankeren in het onderwijs. We willen dat alle leerlingen (én leraren) actief film leren kijken én maken en leren hierop te reflecteren. Het is daarom belangrijk dat het leren over en met film niet eens per jaar of incidenteel gebeurt, maar dat het een vast en vanzelfsprekend onderdeel is (verankerd is) in het onderwijsprogramma van iedere leerling in het basis- en voortgezet onderwijs.
Het Netwerk Filmeducatie werkt vraaggericht. Wat houdt dat in?
Vraaggericht wil zeggen dat de relevantie voor en de vraag van het onderwijs voorop staat. Sluit de film of de filmles aan bij de leerdoelen, de te behandelen lesstof en een specifiek vak? Welke (praktische) drempels zijn er voor leraren? Welke ondersteuning willen zij? Welke vraag hebben ze? Zonder actieve vraag heeft aanbod weinig zin. Dat betekent echter niet dat de ‘aanbodkant‘ niet belangrijk is of geen stimulans verdient; zonder films geen filmeducatie, zonder expertise uit de sector geen verdieping en innovatie, en zonder verbinding met het professionele veld geen betekenisvol leerproces. Daarom werken we met alle schakels in de keten samen aan een filmwijze samenleving.
Ik wil graag (actief) betrokken zijn bij jullie netwerk. Kan dat?
Dat kan zeker! Van filmmaker tot leraar, van festivalmedewerker tot lerarenopleider: ons netwerk bestaat uit ruim 300 professionals die zich ieder op hun eigen wijze bezighouden met filmeducatie. Lees wat het lidmaatschap inhoudt en meld je direct aan als lid. We maken graag kennis met je!
Wat zijn de filmhubs?
Regionale filmeducatiehubs, de filmhubs, zijn regionale bemiddelingspunten voor vraag (school) en aanbod (culturele aanbieder) op het gebied van filmeducatie. Ook trainen zij filmdocenten, organiseren ze lokale kennisdagen en werken ze samen met scholen aan het integreren van filmonderwijs in het curriculum.
Waar kan ik me laten bijscholen op het gebied van filmeducatie?
Het Netwerk Filmeducatie organiseert meerdere bijeenkomsten en conferenties per jaar voor leraren, lerarenopleiders en netwerkleden. Ook organiseren de filmhubs regionale trainingen (gericht op leraren, filmdocenten of aanbieders) waar je als filmproducent of -distributeur ook van harte welkom bent. Check onze agenda voor de eerstvolgende mogelijkheid om je kennis en vaardigheden bij te spijkeren.
Wat is een focusgroep?
Een focusgroep is een soort interview waar meerdere onderwijs- en film(educatie)experts gelijktijdig aan deelnemen.De interviewer stelt vragen aan de groep en faciliteert de discussie. De groep discussieert over een bepaald onderwerp om aan specifieke producten te werken, zoals het visiedocument over filmeducatie, de leerlijn film voor kunstvakdocenten en één digitale lesomgeving (LessonUp).
Welke focusgroepen bestaan er?
Jaarlijks maken we een nieuwe indeling van de focusgroepen waarmee we aan de slag gaan. Mail ons voor een actueel overzicht!
Kan ik deelnemen aan een focusgroep?
Als netwerklid kun je deelnemen aan een focusgroep. Een focusgroep komt in ieder geval één keer online of fysiek bij elkaar en stemt af welk product nodig is om bij te dragen aan de verankering van filmeducatie. Vervolgens gaat een groep van experts (vooral leraren) hiermee aan de slag. Meld je aan voor een focusgroep door een mail te sturen naar netwerkfilmeducatie@eyefilm.nl.
Wat is een vakpagina?
Vakpagina’s zijn pagina’s op filmeducatie.nl waarop je filmtips en lesmateriaal voor vakdocenten vindt. Hiermee doe je ideeën op voor het inpassen van film in je lespraktijk. Op dit moment bestaan er vakpagina’s voor geschiedenis, Nederlands en Spaans. Er zijn meer vakpagina’s in de maak. Deze ontwikkelen we in samenwerking met leraren(opleiders). Wil je hier over meedenken? Meld je dan aan voor een van onze focusgroepen.
2. Voor filmmakers, -producenten en -distributeurs
Hoe bereikt mijn film de onderwijsprogrammeur van een filmvertoner (filmtheater, filmfestival of bioscoop)?
Vraag aan de programmeur (de reguliere weg) expliciet of hij/zij de informatie wil doorsturen aan zijn/haar collega die over educatie gaat. Ook kun je zelf rechtstreeks contact opnemen met de afdeling educatie van de filmvertoner, als deze er is. Zoek je een specifieke contactpersoon? Vraag ons om de juiste gegevens. Daarnaast is er een werkgroep met vertoners binnen ons netwerk actief en kunnen we eens per kwartaal je filmtip in een aparte mailing aan vertoners opnemen. Stuur je filmtip naar YoriThijssen@eyefilm.nl.
De contactgegevens van onze de vertoners binnen ons netwerk vind je hier.
Is mijn film geschikt voor het onderwijs?
Een film kan op vele manieren interessant zijn voor het onderwijs. Weet je niet zeker of jouw film geschikt is voor het onderwijs? Tip ons en dan kijken wij graag mee.
Kunnen jullie een intentieverklaring voor mijn film schrijven?
Het onderwijs heeft vooral behoefte aan films en filmlessen die aansluiten bij het curriculum. Zorg er bijvoorbeeld voor dat er een leraar wordt betrokken bij de ontwikkeling van het lesmateriaal. Verder is er behoefte aan waargebeurde verhalen en/of betrokkenen bij de film die (in de klas) meer kunnen vertellen over de thema’s die worden aangesneden. Als jouw film aansluit bij de behoeften van het onderwijs, kunnen wij een intentieverklaring schrijven.
Kunnen jullie mijn film promoten?
Als we de film geschikt vinden, nemen we de titel op als tip in onze database. Hier zoeken leraren naar films (en lessen) die ze kunnen vertonen aan hun leerlingen. Ook werken we samen met vakbladen, publiceren we themadossiers, geven we advies op maat aan lerarengroepen en adviseren we filmtheaters en -festivals in het hele land. Wil je jouw film onder de aandacht brengen? Stuur ons dan een screener of nodig ons uit voor de persvoorstelling. Ook help je ons door de trailer beschikbaar te stellen voor ons YouTube-kanaal. Zo kunnen we extra ‘clicks’ genereren en leraren enthousiasmeren voor een filmtitel.
Ik heb lesmateriaal bij een film of een online filmles ontwikkeld. Hoe kan ik dit delen?
Het Netwerk Filmeducatie ontsluit lesmateriaal bij de films die in de database op www.filmeducatie.nl staan. In de regel is dit gratis (online) lesmateriaal, ontwikkeld door een leraar, didacticus of educator. Heb je lesmateriaal dat je graag wilt delen? Stuur het naar ons op, dan kijken we of het bij een film past. Filmlessen, online instructiefilmpjes, lesplannen of andere materialen delen we op ons YouTube-kanaal en op ons LessonUp-kanaal.
Produceer je regelmatig filmlessen en ben je netwerklid? Tegen een kleine jaarlijkse vergoeding kun je een map op ons kanaal krijgen. Bijkomend voordeel is dat wij in de werkgroep ‘Digitale Lessen’ trainingen geven en dat wij het kanaal promoten binnen het onderwijs. Neem bij interesse contact op via netwerkfilmeducatie@eyefilm.nl.
Ik heb lesmateriaal bij een film of een filmles ontwikkeld. Kan ik feedback ontvangen?
We geven graag feedback op lesmateriaal. Daarbij werken we vanuit het theoretische kader van onze visie en leerlijn. Mail ons gerust het lesmateriaal via netwerkfilmeducatie@eyefilm.nl.
Ik heb lesmateriaal bij een film of een filmles ontwikkeld en wil dit laten vertalen naar het Nederlands. Waar kan ik terecht?
Er zijn professionele vertalers/redacteuren aangesloten bij ons netwerk die je kunt benaderen. We helpen je graag aan contactgegevens, dus neem contact met ons op via netwerkfilmeducatie@eyefilm.nl.
Ik ben distributeur en ik wil de release van mijn film onder de aandacht brengen binnen het onderwijs. Hoe pak ik dit aan?
Er is geen specifiek moment dat ideaal is voor filmeducatie: iedere school heeft een eigen jaarplanning. Wel zijn er algemene tips:
- Het primair onderwijs plant een filmbezoek vaak ver van tevoren (vaak in de periode maart-mei voor het schooljaar erop).
- Het voortgezet onderwijs werkt veel rond themaweken en onderneemt graag activiteiten in de weken voor vakantieperiodes.
Als een film tijdens een festival in release gaat en onderdeel is van het educatieprogramma, ontwikkelt het festival er vaak lesmateriaal bij en zorgt voor werving onder scholen. Breng je film dus tijdig onder de aandacht van festivalprogrammeurs en vraag specifiek naar de educatieprogrammeur.
Is mijn film na de theatrale vertoning nog interessant voor educatie?
Jazeker! Een goede educatiefilm wordt soms nog jaren vertoond aan leerlingen. De film kan aangevraagd worden als schoolvoorstelling in het theater of in de klas worden bekeken als deze beschikbaar is.
Ik ben filmmaker en vind het leuk om met kinderen en jongeren te praten over mijn film. Waar kan ik me melden?
Neem contact op met de filmhub uit jouw regio en dan word je daar verder geholpen.
Daarnaast kun je je aanmelden voor de filmcentrale. De filmcentrale werkt als bemiddelaar tussen de professionals en de scholen. Via de filmcentrale kunnen scholen een bezoek van een professional uit de filmwereld regelen.
Ik wil zelf lesmateriaal maken bij mijn film. Hoe pak ik dit aan?
Er zijn aandachtspunten voor het maken van filmlessen in LessonUp opgesteld op basis van de ervaring en de expertise van onze netwerkleden. Je kunt de les toespitsen op een specifieke film en kiezen om bepaalde elementen uit te lichten. Ook kun je aanpassingen doen die passen bij de kenmerken van de doelgroep en het onderwijsniveau.
Wil je advies of een kritische meelezer? Neem contact met ons op via netwerkfilmeducatie@eyefilm.nl.
Ik wil mijn film graag verrijken met lesmateriaal, maar ik heb geen budget en/of tijd om lesmateriaal te ontwikkelen. Kunnen jullie daarbij helpen?
Het Netwerk Filmeducatie maakt geen lesmaterialen op bestelling. Wel adviseren we over de kansen en de insteek van lesmateriaal. Ook helpen we bemiddelen met mogelijke ontwikkelaars, zoals filmfestivals of freelance ontwikkelaars. Als een film wordt geselecteerd voor een educatieprogramma van een festival, dan wordt er meestal lesmateriaal bij ontwikkeld. Neem daarom zo vroeg mogelijk contact op met een filmfestival (of met ons) om de mogelijkheden te bespreken. Een (freelance) lesontwikkelaar nodig? We helpen je graag een contactgegevens.
Kunnen jullie me adviseren over de onderwijsdoelgroep die past bij mijn film?
Zeker, we denken graag mee over de geschikte doelgroep. Wil je je film laten screenen door leraren? We verzorgen (online) screenings voor leraren. Neem contact op via netwerkfilmeducatie@eyefilm.nl als je hier interesse in hebt.
Mag je als filmvertoner een film in een schoolklas vertonen?
Als je als filmtheater, -festival of bioscoop een film boekt, regel je de rechten voor een vertoning in een theatrale setting (dus in een filmzaal). Natuurlijk kun je andere afspraken maken, maar je kunt dus niet zomaar een film vertonen op een buitenlocatie, in de foyer of in een schoolklas. Hiervoor gelden andere regels. Soms moet je daarvoor bij een andere rechthebbende zijn. Rechten voor buitenvertoningen of niet-educatieve vertoningen op school regel je bijvoorbeeld via FilmService.
3. Voor leraren
Ik wil een film vertonen aan mijn leerlingen. Hoe zit dat met toestemming en kosten?
Vertoon de film altijd met een legale drager in de fysieke les in de schoolklas (bijvoorbeeld op het digibord) of in de digitale les (bijvoorbeeld via de ELO-omgeving van jouw school of via Teams). Met ‘een legale drager’ wordt een legale bron bedoeld, zoals een dvd, blu-ray of een digitale download of stream (bijvoorbeeld via NPO Start, Netflix, Picl, iTunes etc.).
Bij het vertonen van films op school kunnen twee situaties gelden: de film wordt vertoond als ontspanning of vermaak (bijvoorbeeld op vrijdagmiddag) of de film wordt vertoond als onderdeel van het lesprogramma.
- Ontspanning of vermaak: hiervoor is auteursrechtelijke toestemming vereist. Dit kan verkregen worden door het regelen van een licentie (tegen betaling). Dit regel je via FilmService (voor films) of Videma (voor tv-programma’s), waarbij speciale tarieven voor het onderwijs worden gehanteerd. De meeste scholen sluiten een jaarlijks abonnement af bij FilmService en Videma, waarmee ze in één keer de licenties voor een bepaald aantal vertoningen regelen. Doe dus navraag bij jouw leidinggevende of jullie school zo’n abonnement heeft.
- Educatieve vertoning: je hoeft hiervoor geen toestemming te vragen en geen vergoeding af te dragen. Het Nederlands onderwijs is vrijgesteld van deze verplichting (zoals opgesteld in artikel 12, lid 5 van de Auteurswet). Je moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen, waarvan de belangrijkste is dat de filmvertoning moet opgenomen zijn in een lesplan.
Kijk voor alle informatie over auteursrecht en onderwijs op https://www.auteursrechtenonderwijs.nl/.
Ik wil graag een filmmaker in de klas uitnodigen. Waar kan ik terecht?
Neem contact op met de filmhub uit jouw regio en dan word je daar verder geholpen.
Staat jouw vraag er niet bij?
Stuur ons een bericht via netwerkfilmeducatie@eyefilm.nl.